K1 Yetki belgesi, ticari amaçla yurtiçi eşya taşımacılığı yapacak, gerçek ve tüzel vergi mükelleflerine verilen belge türüdür.

K1 türü yetki belgesinin şartları:

a) K1 yetki belgesi için başvuran gerçek kişilerin, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtlarla en az 25 ton taşıma kapasitesine ve 10.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.
b) K1 yetki belgesi için başvuran kooperatifler dahil tüzel kişilerin, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş eşya taşımaya mahsus özmal taşıtlarla en az 75 ton taşıma kapasitesine ve 10.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesine sahip olmaları şarttır.

K1 yetki belgesi sahipleri, yalnız kendi adına kayıt ve tescil edilmiş özmal ticari taşıtları kullanabilirler.

K1 türü yetki belgesinin eki taşıt belgesine asgari kapasitenin dışında kaydedilecek taşıtlar için yaş şartı aranmaz. K1 yetki belgesi için asgari kapasiteyi sağlayacak sayıda özmal taşıtların ilk başvuru ve faaliyet süresince 20 yaşından büyük olmaması şarttır.

Oto kurtarıcı, lastik tekerlekli vinç, para/altın gibi değerli kağıt/maden taşıyan zırhlı ve benzeri özel amaçlı taşıtla/taşıtlarla K1 yetki belgesi almak isteyenlerden tonaj bakımından asgari kapasite şartı aranmaz. Bu şekilde K1 yetki belgesi alan kişilerin taşıt belgelerine başka cins taşıt kaydedilebilmesi için tonaj bakımından asgari kapasite şartının sağlanması zorunludur.

İl sınırları içinde toplam yüklü ağırlığı 3,5 tonu aşmayan kamyonet türü araçlarla yapılacak olan taşımacılık faaliyetleri için K1 yetki belgesi almak isteyen gerçek ve tüzel vergi mükelleflerinden tonaj yönünde asgari taşıma kapasitesi şartı aranmaz. Bu konumda ki mükellefler için 31.12.2009 tarihine kadar, K1 yetki belgesi bedeli %94 indirimli olup, normal ücret olan 12.942,-TL yerine 776,-TL bedelle verilir.

K1 yetki belgesi sahipleri sözleşme yapmak suretiyle başka araçları kiralayamazlar, yetki belgelerinin eki taşıt belgesine kendisine ait olmayan araçları ilave ettiremezler.

Tüzel kişiliği haiz K1 yetki belgesi sahiplerinin, en az bir adet orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları veya bu nitelikleri haiz kişi veya kişileri istihdam etmeleri şarttır.

K1 yetki belgesi kapsamında ki araçların taşımacılık faaliyetlerinde sürücüsünden SRC3/4 türü mesleki yeterlilik belgesiyle, psikoteknik değerlendirme belgesine sahip olma şartı aranır.

Yorumumuz: K1 yetki belgesi, kamyon/kamyonet türü araç/araçlara sahip gerçek ve tüzel vergi mükelleflerinin ticari maksatlı taşımacılık faaliyetlerine verilen yetki belgesidir. Bu belgede esas olan husus, taşıtların yapmış olduğu taşımacılık faaliyetinin para kazanma amacıyla yapılıyor olmasıdır. Belge alacak olan kendine çalışan nakliyeci-kamyoncu esnafı da olabilir, eşya/kargo taşımacılığında bulunmak üzere kurulmuş bir şirket de olabilir. Ancak K1 yetki belgesinin alınmasına yönelik ve gerçek ya da tüzel vergi mükelleflerine göre farklılık gösteren şartlar mevcuttur.

a.) Gerçek vergi mükellefleri yani şahıs firmalarının en az 25 ton taşıma kapasitesine sahip araç/araçlarının olması, diğer bir anlatımla sahip olunan aracın/araçların istiap hadlerinin toplamının 25 ton olmasıdır.
b.) Tüzel kişiler yani limited şirketi, kollektif şirketi, anonim şirketi veya kooperatiflerin en az 75 ton taşıma kapasitesine sahip araç/araçlara sahip olması şarttır.

K1 yetki belgesine ilişkin bir örnekleme yaparak çok sık rastlanan bir uygulama hatasına da dikkat çekmek isteriz. Karayolu Taşıma Yönetmeliği esasları kapsamında yapılan denetimlerde en çok 26/a bendine muhalefetten dolayı idari para cezası uygulandığına şahit oluyoruz. Örneğin:

Ortaklarının benzer olması nedeniyle organik bağı bulunan grup şirketleri vardır. Çoğu kez taşıtların kullanımı esnasında a firmasının ya da b firmasının malı olduğuna bakılmaksızın, a firmasının aracıyla b firmasının malı taşınır. Halbuki yasa nezdinde farklı vergi ve ticaret sicili olan her şirket kendi başına ele alınır. Böylelikle a firması ve ona ait araçlar ayrı, b firması ve araçları da ayrı değerlendirilmeli ve birbirinden bağımsız belgelendirilmelidir. Denetimlerde araç ve firma bilgilerine bakılıyor hatta sürücü de dahil, daha sonra araçta taşınan malın irsaliyesi kontrol ediliyor. Eğer ki, a firması aracında b firmasının malını taşıyorsa ve K1 yetki belgesi yoksa, K1 yetki belgesi olmadan taşımacılık faaliyetinde bulunduğuna hükmedilerek ceza uygulanıyor. Bu örnekleme de K1 ve K2 yetki belgesi arasındaki farkı da anlamış oluyoruz.

K1 Yetki Belgesinin yıllara göre ücretleri:
ULAŞTIRMA BAKANLIĞINA YATIRILIR

27.02.2006 tarihine kadar ki ücret: 1.300,-YTL
27.02.2006 tarihine kadar, tek aracı olanlara belge bedeli: 300,-YTL
27.02.2006 tarihine kadar, her araç için taşıt kartı ücreti: 50,-YTL

01.01.2007 TARİHİNDEN İTİBAREN:
K1 Yetki Belgesi ücreti: 10.780,-YTL
Her araç için taşıt kartı ücreti: 54,-YTL

TC Ulaştırma Bakanlığı 01.01.2007 itibariyle, tüm ücretleri %7,8 yeniden değerleme oranında artırmıştır.

01.01.2008 TARİHİNDEN İTİBAREN:
K1 Yetki Belgesi ücreti: 11.556,-YTL
K1 Yetki Belgesi ücreti (toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton ve altı araçlar) 694,-YTL
Her araç için taşıt kartı ücreti: 57,-YTL

TC Ulaştırma Bakanlığı 01.01.2008 itibariyle, tüm ücretleri %7,2 yeniden değerleme oranında artırmıştır.

01.01.2009 TARİHİNDEN İTİBAREN:
K1 Yetki Belgesi ücreti: 12.942,-TL
K1 Yetki Belgesi ücreti (toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton ve altı araçlar) 776,-TL
Her araç için taşıt kartı ücreti: 63,-TL

TC Ulaştırma Bakanlığı 01.01.2009 itibariyle, tüm ücretleri %12 yeniden değerleme oranında artırmıştır.

01.01.2010 TARİHİNDEN İTİBAREN:
K1 Yetki Belgesi ücreti: 13.226,-TL
K1 Yetki Belgesi ücreti (toplam yüklü ağırlığı 3,5 ton ve altı araçlar) 926,-TL
Her araç için taşıt kartı ücreti: 64,-TL

TC Ulaştırma Bakanlığı 01.01.2010 itibariyle, tüm ücretleri %2,2 yeniden değerleme oranında artırmıştır.